Polsko-Niemiecki Komitet ds. Gospodarki Przestrzennej

Beata

Na X Posiedzeniu Polsko-Niemieckiej Komisji Międzyrządowej ds. Współpracy Regionalnej i Przygranicznej w 1999r. podjęto decyzję włączenia Polsko-Niemieckiej Komisji Gospodarki Przestrzennej w skład Polsko-Niemieckiej Komisji Międzyrządowej ds. Współpracy Regionalnej i Przygranicznej i przekształcenia jej w "Komitet ds. Gospodarki Przestrzennej" działający w ramach Komisji Międzyrządowej

W ramach współpracy polsko-niemieckiej w dziedzinie planowania przestrzennego przyjęto następujące zalecenia i postanowienia:

• wzajemnego informowania się o przygotowywanych planach zagospodarowania gmin (przygranicznych),

• wzajemnego opiniowania regionalnych planów i opracowań planistycznych o charakterze ponadlokalnym (w naszym systemie obecnie to plany zagospodarowania przestrzennego województwa),

• informowanie się o planach lokalizacji inwestycji, mogących wywierać wpływ na terytorium sąsiednie,

• zestawiania list projektów inwestycyjnych dla ich rekomendacji właściwym organom obu stron oraz instytucjom UE,

• współpracy transgranicznej przy wykonywaniu opracowań planistycznych i wymiany informacji,

• współpracy przy opracowywaniu podstawowych map dla gospodarki przestrzennej.

Zalecenia są realizowane w drodze bezpośrednich kontaktów pomiędzy niemieckimi krajami związkowymi i polskimi województwami przygranicznymi oraz między instytucjami centralnymi obu krajów.

Od początku lat 90-tych współpraca transgraniczna Polski z Niemcami w zakresie gospodarki przestrzennej była bardzo intensywna. Wspólne działania zaowocowały opracowaniem w roku 1995 "Studium kierunkowego zagospodarowania przestrzennego obszaru wzdłuż granicy polsko-niemieckiej". Był to pierwszy tego typu dokument w Polsce (jeden z pierwszych w krajach Europy Środkowo-Wschodniej), obejmujący zachodnią część pogranicza. Stał się on wzorcowym opracowaniem dla obszarów transgranicznych z pozostałymi państwami sąsiedzkimi Polski. W październiku 1995 roku "Studium kierunkowe zagospodarowania przestrzennego obszaru wzdłuż granicy polsko-niemieckiej" zostało przyjęte przez ministrów właściwych w sprawach zagospodarowania przestrzennego Polski i Niemiec. Obejmowało ono tereny po obu stronach granicy polsko-niemieckiej.

Studium zostało zaprezentowane na Radzie Ministrów RP oraz przekazane przedstawicielom Sejmu, Senatu, zainteresowanym ministerstwom oraz czterem ówczesnym województwom przygranicznym do wiadomości i wykorzystania.

W pierwszej połowie lat 90-tych w ramach prac Polsko-Niemieckiej Komisji Gospodarki Przestrzennej powstało także pierwsze wydanie polsko-niemieckiego leksykonu pojęć planistycznych. Został on przygotowany z myślą o wzajemnym poznaniu systemów planowania przestrzennego oraz pojęć związanych z zagospodarowaniem przestrzennym Polski i Niemiec. W roku 2001 przygotowano kolejne wydanie leksykonu, który uwzględnił zmiany w prawodawstwie, które miały miejsce w obu krajach od czasu wydania jego pierwszej edycji.

Zmiana uwarunkowań, w tym przede wszystkim oczekiwane rozszerzenie Unii Europejskiej na Wschód, zdeterminowały podjęcie decyzji na temat przeanalizowania oraz uzupełnienia zapisów dokumentu "Studium kierunkowego zagospodarowania przestrzennego wzdłuż granicy polsko niemieckiej" o istotne elementy związane z polityką przestrzenną na polsko-niemieckim obszarze transgranicznym.

Niezbędne stało m.in. poszerzenie opracowania o nowe tematy nie poruszane w "Studium..." z 1995r. jak rekultywacja terenów wyrobiskowych kopalni węgla brunatnego, profilaktyczna ochrona przed powodziami czy problematyka rewitalizacji miast. Pierwsza faza aktualizacji ograniczonej do niezbędnych, brakujących w "Studium..." tematów została wykonana w 2001 r.

Przyjętą zasadą prac od początku był szeroki udział podmiotów regionalnych i lokalnych, który miał na celu zapewnienie wysokiego poziomu merytorycznego opracowania oraz uwzględnienie w dokumencie szerokiej i pełnej problematyki istotnej dla obszaru pogranicza polsko-niemieckiego.

Aktualizacja "Studium" w pełnym zakresie miała nastąpić w latach 2003-2005 z udziałem funduszy Unii Europejskiej. Zadanie to nie zostało w pełni wykonane. Natomiast w 2006 r. na posiedzeniu Komitetu zapadła decyzja o przystąpieniu do wspólnych prac nad strategią rozwoju obszaru pogranicza polsko-niemieckiego.

Wobec braku zaangażowania Strony niemieckiej w te działania na początku 2009 r. z inicjatywy marszałków województw pogranicza po Stronie polskiej rozpoczęły się prace nad "Mapą zamierzeń inwestycyjnych polskiej części obszaru pogranicza położonego wzdłuż granicy polsko-niemieckiej".   (+ obraz) Projekt Mapy był prezentowany w dniu 29 czerwca 2009 r., w Szczecinie, na międzynarodowej konferencji organizowanej pod patronatem Ministra Infrastruktury przez Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego "Transgraniczne planowanie przestrzenne - uwarunkowania i możliwości realizacyjne".

Celem konferencji była debata na temat zintegrowanej polityki rozwoju miast w ścisłym powiązaniu z priorytetami w zakresie infrastruktury transportowej w obszarach przygranicznych państw uczestniczących w konferencji, tj. Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Federalnej Niemiec, Królestwa Szwecji. Konferencja stała się okazją do wymiany poglądów w zakresie szeroko rozumianego planowania i zagospodarowania przestrzennego.

Mapa stała się również nowym zaczątkiem prac nad uzgodnioną w 2006 r. strategią rozwoju obszaru pogranicza polsko-niemieckiego. Deklaracja Strony niemieckiej rozpoczęcia prac nad strategią została potwierdzona na VIII posiedzeniu Komitetu we Wrocławiu we wrześniu 2009 r. Na spotkaniu tym Strona niemiecka zadeklarowała gotowość do rozpoczęcia prac nad mapą zamierzeń planistycznych dla niemieckiej części pogranicza zgodnie z metodyką przyjętą przez Stronę polską.

Mapa obejmująca polską część pogranicza została wykonana i przedstawiona podczas VIII posiedzenia Polsko-Niemieckiego Komitetu ds. Gospodarki Przestrzennej Polsko-Niemieckiej Komisji Międzyrządowej ds. Współpracy Regionalnej i Przygranicznej, które odbyło się we Wrocławiu w dniach 8 - 9 września 2009 roku. Opracowanie zawiera projekty inwestycyjne infrastruktury transportowej przyjęte do realizacji w dokumentach władz rządowych i samorządowych różnych szczebli oraz zamierzenia inwestycyjne wynikające z innych opracowań planistycznych dotyczących obszaru polskiej części pogranicza. Na spotkaniu Komitetu Strona niemiecka zobowiązała się do uzupełnienia opracowania o niemiecką część pogranicza, przyjmując metodykę prac Strony polskiej. Opracowanie to, poza rozszerzeniem terytorialnym, będzie uzupełnione o pozostałe elementy zagospodarowania przestrzennego.

Stale aktualizowana mapa będzie mogła stanowić realizację Zaleceń Polsko-Niemieckiej Komisji Międzyrządowej, dotyczących wspólnych procedur dla transgranicznych postępowań w sprawach związanych z zagospodarowaniem przestrzennym na obszarach przygranicznych Rzeczypospolitej Polskiej i Republiki Federalnej Niemiec, jak również być elementem wdrożenia postanowień Dyrektywy INSPIRE. Mapa będzie narzędziem informowania i uzgadniania wszelkich zamierzeń inwestycyjnych pomiędzy Stronami, a uzyskanie obrazu zamierzeń inwestycyjnych może pozwolić na wypracowanie przez obie Strony wspólnego standardu kwalifikacji zadań i zamierzeń.

W 2010 roku prace Komitetu koncentrowały się na realizacji ustaleń podjętych przez Współprzewodniczących Polsko-Niemieckiej Komisji Międzyrządowej ds. Współpracy Przygranicznej i Międzyregionalnej podczas II Szczytu Partnerstwa Odry w dniu 13 stycznia 2010 roku w Poczdamie. Po spotkaniu tym Współprzewodniczący Polsko-Niemieckiej Komisji Międzyrządowej wystąpili do Komitetu z prośbą o wypracowanie wspólnego polsko-niemieckiego stanowiska poświęconego inwestycjom infrastrukturalnym na pograniczu Polski i Niemiec.

Stanowisko to pn. "Rozwój ponadregionalnej infrastruktury transportowej w obszarze Partnerstwa Odry" w formie mapy w skali 1:650 000, uzupełnionej syntetycznym opisem jest wynikiem intensywnych prac i konsultacji oraz uzgodnień dwustronnych w ramach Polsko-Niemieckiego Komitetu ds. Gospodarki Przestrzennej, trwających od lutego do sierpnia 2010 roku. W okresie tym odbyły się trzy posiedzenia Komitetu, tj. w Berlinie, Poczdamie i Szczecinie oraz warsztaty we Wrocławiu.

Mapa została wykonana przez Wojewódzkie Biuro Urbanistyczne we Wrocławiu na zlecenie Ministerstwa Infrastruktury. Opracowanie w formie elektronicznej na płycie CD oraz w formie wydruku papierowego zostało przekazane Współprzewodniczącym Polsko-Niemieckiej Komisji Międzyrządowej ds. Współpracy Regionalnej i Przygranicznej na XXI posiedzeniu tej Komisji, które odbyło się w Schwerinie w dniach 22 - 23 września 2010 roku.

Należy podkreślić, że Komisja Międzyrządowa z zadowoleniem przyjęła wynik prac Komitetu ds. Gospodarki Przestrzennej oraz zaleciła, aby mapa "Rozwój ponadregionalnej infrastruktury transportowej w obszarze Partnerstwa Odry" stanowiła opracowanie wyjściowe do międzyregionalnych, transgranicznych studiów zagospodarowania przestrzennego, uszczegóławiających priorytetowe powiązania funkcjonalno-przestrzenne, w tym transportowe."

Powiązane pliki:

Aktualizacja studium kierunkowego zagospodarowania przestrzennego obszaru wzdłuż granicy polsko-niemieckiej

"Mapa zamierzeń inwestycyjnych polskiej części obszaru pogranicza położonego wzdłuż granicy polsko-niemieckiej" - opis

"Mapa zamierzeń inwestycyjnych polskiej części obszaru pogranicza położonego wzdłuż granicy polsko-niemieckiej" - obraz

"Rozwój ponadregionalnej infrastruktury transportowej w obszarze Partnerstwa Odry" - mapa w skali 1:650 000

"Rozwój ponadregionalnej infrastruktury transportowej w obszarze Partnerstwa Odry" - opis